10 tips om op vakantie te gaan met angst
Ik zit dit te schrijven vanuit Oostenrijk, achter mijn laptopje. Het is de vierde keer dat ik alleen op pad ben en dat leek me een mooi moment om mijn 10 tips te delen om met een angststoornis op vakantie te gaan. Om enigszins relaxed op pad te kunnen vergt het net even een andere voorbereiding dan bij onze ‘gewone’ medemens.
Veel mensen met angst klachten vinden het prettig om met iemand samen te reizen. Omdat je dan iemand hebt om op terug te vallen, die je kan steunen als het even niet zo lekker gaat. En het is natuurlijk veel gezelliger om samen te reizen. Voor mij is het op een of andere manier juist een beperkende factor. Dat heeft verschillende redenen. De eerste is dat ik het niet makkelijk vind om angst te laten zien, ik heb dan de neiging om het te verbergen, wat spanning oproept. (zie ook deze blog) Een ander lastig iets is hoe de ander erop reageert. Ik heb wel eens meegemaakt dat de andere persoon er erg ongemakkelijk van wordt, of het misschien zelfs een beetje gênant vindt. In dat geval heb ik ineens een heleboel ballen hoog te houden. Ik moet dealen met mijn angstgevoelens en het gevoel dat ik de controle kwijtraak. Maar ik ben dan ook nog bezig met de ander, voor wie ik ‘normaal’ wil doen. Nu ik net weer begonnen ben met reizen vind ik het dus fijn om dit alleen te doen. Dat hoeft niet altijd zo te blijven!
Reizen vergt altijd aanpassingsvermogen. Je komt in een andere omgeving, hebt te maken met vermoeidheid, onverwachte tegenslagen (denk: diefstal of problemen met een reservering), en voor sommigen ook nog de spanning van een vlucht missen of strenge controles op het vliegveld. Angst of paniek kan dan flink opspelen.
Voor mij werd reizen pas weer een optie toen ik in mijn thuissituatie wat meer rust had gevonden. In de beginperiode van paniekaanvallen zat ik dagenlang te hyperventileren op de bank. Bovendien durfde ik de straat amper op. Dan is het gekkenwerk om te denken dat je op vakantie wél kunt ontspannen. Natuurlijk ligt het eraan waar je spanning vandaan komt. Heb je vooral stress van je werk of gezin en kom je op vakantie altijd juist tot rust? Dan kan het wél een aanrader zijn. Maar verwacht niet dat alles wat thuis veel spanning geeft, op vakantie ineens vanzelf ontspannen zal gaan.
Breng daarom voor jezelf in kaart wat je het lastigst vindt. Is dat boodschappen doen in een vreemde supermarkt? Wandelen door een drukke stad? Of reizen met het ov? Dat helpt om te bedenken wat je nodig hebt om toch te kunnen gaan.
Dit allemaal gezegd hebbende, op naar de tips!
Tip 1. Zorg voor een reisplan
Weet hoe laat je waar moet zijn en plan ruim. Zorg ook voor een goede verzekering en – als je met de auto gaat – bijvoorbeeld een lidmaatschap bij de ANWB.
Tip 2. Begin op tijd met inpakken
Maak ruim van tevoren een lijst met zaken die je mee wilt nemen. Als je op tijd begint kun je steeds nog dingen toevoegen die je te binnen schieten. Wijzig geen medicatie vlak voor vertrek. Neem iets kalmerends mee, al is het maar als backup. Maar wees niet bang om het ook te gebruiken.
Tip 3. Onthoud waarom je dit wilt
Je hoeft niks. Maar je wílt dit, omdat je jezelf gunt om ook te kunnen genieten van vakantie. Als het even moeilijk is, kan het helpen om dat voor ogen te houden: ik doe dit voor mezelf, omdat ik dit graag wil ervaren.
Tip 4. Houd ruimte in je schema
Een overvol programma werkt meestal averechts. Plan rustmomenten en geef jezelf de vrijheid om gewoon te doen waar je zin in hebt. Zo kun je ook flexibeler zijn als angst even de kop op steekt en doen wat je op dat moment nodig hebt. Denk van tevoren na over wat je kunt doen als het echt niet gaat. Vraag jezelf op zo’n moment af: wat heb ik nu nodig? En regel dat ook.
Tip 5. Maak het niet te moeilijk
Vliegen is voor mij (nog) geen optie, maar autorijden gaat wel. Kies dus een vakantie die haalbaar voelt: een rustig dorpje in de natuur, een plek in Nederland of net over de grens. Reis je samen, spreek dan af wie welke dingen oppakt (bijv. boodschappen doen). Probeer te bedenken hoe het wél kan. Een beetje onderhandelen met jezelf is niet erg. Plan een vakantie waarin je rekening houdt met deze aspecten. Kies bijvoorbeeld voor een autovakantie naar een rustig dorpje, waar je lekker kunt genieten van de natuur.
Tip 6. Begin klein (en schrijf het op)
Je hoeft niet meteen een wereldreis te maken. Soms is een nachtje weg al een mooie stap. En schrijf je ervaringen op, zodat je later kunt terugzien wat je allemaal wél hebt gedaan.
Tip 7. Bereid je reispartner voor
Leg van tevoren uit wat er bij jou kan gebeuren en wat je op zo’n moment nodig hebt. Dat scheelt stress, want je hoeft midden in een paniekaanval niet alles nog uit te leggen. Als je alleen reist kun je eventueel zelfs een kort briefje meenemen (in de taal van het land) waarin je je situatie uitlegt – voor je eigen gemoedsrust. Laat in elk geval iemand thuis weten waar je bent en zorg dat je iemand kunt bellen als je je rot voelt.
Tip 8. Let een beetje op je lijf
Gezond eten en niet te veel alcohol helpt. Gezond eten geeft je meer energie om alles aan te kunnen. En alcohol werkt vaak op het moment zelf wel prettig, maar kan later je angst juist versterken.
Tip 9. Een moment alleen
Zoek een plekje waar je je even terug kunt trekken. Even alleen kunnen zijn, mediteren of een ademhalingsoefening doen kan wonderen doen.
Tip 10. Blijf bewegen
Je hoeft echt niet elke dag te sporten, maar een beetje fysieke inspanning helpt je wel ontspannen. Ga bijvoorbeeld voor een mooie wandeling, of doe wat yoga of krachttraining.
Bonustip: Relativeer
Even relativeren kan echt heel helpend zijn. Soms is alleen al even het besef dat je gewoon je koffers zou kunnen pakken en NU naar huis gaan als het echt niet gaat al voldoende om weer even een beetje rustig te worden.
Tot slot
Je gaat op vakantie om te ontspannen en te genieten. Vergeet niet: je bent niet opeens een ander mens dan thuis. Jij bent gewoon jezelf en het kán nou eenmaal voorkomen dat je je angstig of gespannen voelt. Als je dat kunt accepteren als een gegeven zonder daar een enorm oordeel over te hebben ben je al een heel eind.
Heb vertrouwen in jezelf. Uit ervaring weet ik dat je de neiging kan hebben om alleen nog maar op de angst te focussen en ‘of het allemaal wel goed gaat’. Het helpt om het gevoel toe te laten en er niet tegen te gaan vechten (ja, dat is veel makkelijker gezegd dan gedaan, het heeft mij letterlijk 20 jaar gekost voor dat kwartje viel). Elke paniekaanval die je ooit hebt gehad, heb je ook weer overleefd. Je bent er nog steeds. Je bent niet gek geworden (althans niet gekker dan je al was 😉). Het is een intens rotgevoel, maar je kunt het aan.
En als je medicatie hebt, mag je die gewoon gebruiken als dat je helpt om een betere dag te hebben! Maak plezier! Vind een weg om een vakantie te vieren die voor jou (én voor je reispartner(s)) ontspannend is. Uiteindelijk gaat het erom dat je een leuke tijd hebt. En als je samen met anderen gaat, dat je het gezellig hebt met elkaar.
Fijne vakantie!
